Managed By LEAF (Linking Environment and Farming) Logo
LEAF Open Farm Sunday Logo
Search

Abi Reader, Fferm Goldsland, Sir Forgannwg

Mae Abi Reader yn ffermwr godro trydedd genhedlaeth sy’n rheoli buches o 180 o wartheg Holstein Friesian a Gwartheg Godro Byrgorn yn Sir Forgannwg, De Cymru. Mae Abi yn chwilio am ffyrdd i addysgu pobl o hyd, ac mae wedi mentora llawer o fyfyrwyr amaethyddiaeth a milfeddygaeth ar Fferm Goldsland, Gwenfô. I rywun sy’n honni nad yw’n ‘rhyw lawer o berson pobl’, mae ei hangerdd dros ganfod ffyrdd i estyn allan i ddefnyddwyr yn rhyfeddol – fel siarad yn fyw gyda Chris Evans ar ei sioe frecwast ar Radio 2! Dyma ei stori am gymryd rhan ym menter Dydd Sul Fferm Agored LEAF am y tro cyntaf...

Sir Forgannwg

Fe wnaeth bod yn rhan o’r Ymgyrch Ffermio Llaeth SOS yn 2012 agor fy lly­gaid i’r modd y gall­wch ddy­lan­wadu ar bobl yn y gad­wyn fwyd, a pha mor aml­wg oedd hi fod pobl wir eisi­au gwybod mwy ynglŷn ag o ble y daw eu bwyd. Rwy’n cre­du y dylai pob plen­tyn (a phob oedolyn o ran hyn­ny) gael yr hawl i weld a chael profi­ad o fferm a deall y gwaith, y gofal a’r parch a gymer i redeg un. Ar ôl bod yn gysylltiedig â nifer o ddig­wyd­di­adau ac ymgyr­choedd i gyfleu ein nege­seuon ffermio llaeth, rwy’n gweld y cyfleoedd hyn yn destun mwyn­had a budd mawr – rwyf hyd yn oed yn cael car­diau Nadolig gan rai o’r bobl rwyf wedi cyfar­fod â nhw! Yn fy marn i, ni ddylem fod yn cwyno ynghylch diffyg dealltwriaeth o’n diwydi­ant ymh­lith defny­d­dwyr; dylem fod yn mynd allan yno a gwneud rhy­w­beth yn ei gylch!

FY MHROFI­ADDDY­DD SUL FFERM AGORED LEAF

Yn 2014 y cyn­hali­ais ein dig­wyd­di­ad cyntaf Dydd Sul Fferm Agored LEAF. I ddechrau, roedd med­dwl am agor y fferm i’r cyhoedd yn frawychus. Ond roedd cymaint o gymorth par­od i’w gael, roedd yn hwb a wnaeth fy annog i fynd amdani. 

Pa gymorth sydd ar gael?

I gych­wyn, cofre­strais ein dig­wyd­di­ad yn www​.farm​sun​day​.org. Yna, mae tre­fn­wyr LEAF (Cysyll­tu Ffermio â’r Amgylchedd) yn anfon cylch­lythyrau sy’n cyn­nig syni­adau wrth bara­toi ar gyfer y diwrn­od. Maent hefyd yn darparu llwyth o adnod­dau rhad ac am ddim – mae’r cyfan yno i chi! Y cyfan sydd raid i chi ei wneud yw dewis yr eit­emau Dydd Sul Fferm Agored LEAF y cred­wch y gall­wch eu defny­d­dio, ac yna’u harchebu – o bosteri i grysau‑t a rhod­dion – yna maent yn cyrraedd yn y post – y cyfan mor hawdd ac yn rhad ac am ddim! Gan ddefnyddio’r llawlyfr a anfon­wyd ataf, aethom ati i ddechrau cynllunio’n dig­wyd­di­ad a dewi­som wneud bwgan­od brain a phla­ti­au natur. Nid oedd y bwgan­od brain wedi costio’r un gein­iog, dim ond pren a hen ddil­lad oedd eu hangen. Nid oedd y pla­ti­au natur wedi cos­tio mwy na £10 am i ni brynu pla­ti­au papur, glud a gwa­hanol ddar­nau crefft i gael lliw. Hefyd, prynom wobrau bach (pen­sil fferm a nodiadur) i’r plant a gwbl­haodd dasg. 

Hefyd, cysyll­tais â’m tîm Iechyd yr Amgylchedd lle­ol i gael cyn­gor ar sut i sicrhau ein bod yn cael ein tre­f­ni­adau iechyd a dio­gel­wch yn iawn ar y diwrn­od. Roed­dent yn wych, a daethant allan ymlaen llaw i weld sut gallen nhw helpu — cynigi­wyd sin­ci­au clu­dad­wy i ni er mwyn i ni allu sicrhau bod cyfleuster­au golchi dwylo ar gael i’n holl ymwelwyr. 

Sut aeth y diwrn­od mewn gwirionedd?

Aeth y diwrn­od yn dda iawn. Caw­som 310 o ymwel­wyr. Yn ogys­tal â’r daith o amgylch y fferm, roedd y gwei­th­gared­dau plât natur a chreu bwgan­od brain yn llwyd­di­ant mawr, ac yn gyfle i’r plant ddefny­d­dio eu dychymyg. Gall­wch weld rhai o’r bwgan­od brain yma! 

Yn ogys­tal â help gan ffrindi­au amry­wiol, Ffermwyr Ifanc, cyd­wei­th­wyr a myfyr­wyr, gwa­hod­dais ein mil­fed­dyg­fa leol i gym­ryd rhan hefyd. Daethant yma a chyn­nal stondin luni­aeth syml, ac roedd gand­dynt eu stondin hyr­wyd­do eu hunain yma hefyd. Roedd yn ddid­dorol gweld, er bod dig­wyd­di­adau Fferm Dydd Sul Agored LEAF yn ddig­wyd­di­adau sy’n rhad ac am ddim i’w myny­chu, bod fy ymwel­wyr yn awyd­dus i roi rhodd o ryw fath. Yn y fan a’r lle, yn ystod ein diwrn­od ni, gosodom fwced elusen i bobl wneud rhod­dion gwirfod­dol os oed­dent yn dymuno – gwei­thiodd hyn yn dda iawn hefyd. Gyda’r holl gymorth ymlaen llaw a help ar y diwrn­od, roedd y dig­wyd­di­ad yn un rhyfed­dol o rad i’w gyn­nal; y gost fwyaf oedd darparu por­taloos a gos­tiodd rhyw £80 i’w llogi. 

Pa adborth gaw­soch chi?

Caw­som adborth cadarn­haol iawn ar y diwrn­od, gyda llaw­er o ymwel­wyr yn dweud y byd­dent yn hof­fi dod yn ôl eto. Mae’n siŵr gen i y daeth y bod­dhad mwyaf i mi bum mis yn ddi­wed­darach pan oed­dwn ar drên i Lundain, a daeth diei­thryn llwyr draw ataf. Roedd ei phlant wedi tyn­nu ei sylw at ddynes y gwartheg’ ac roedd eisi­au dod a dweud wrtha’i gymaint yr oed­dent i gyd wedi mwyn­hau diwrn­od arben­nig a chofiadwy! 

Mae Dydd Sul Fferm Agored LEAF yn hawdd iawn i’w drefnu, ac yn ddig­wyd­di­ad sy’n rhoi cymaint o fod­dhad i ffermwyr godro gym­ryd rhan ynd­do. Yn ben­dant, mae’n mynd yn bell i gysyll­tu â phobl leol a’u helpu i gael dealltwriaeth o fyd ffermio gwartheg godro, ac o ble y daw eu cyn­hyr­chion llaeth.

TROEDNO­DYN

Mae’r profi­ad yn rhoi cymaint o fod­dhad i Abi ei bod yn cym­ryd rhan yn nig­wyd­di­ad Dydd Sul Fferm Agored LEAF bob blwyd­dyn. Yn 2017, fe wnaeth Abi helpu gyda chy­hoed­dus­r­wydd cened­laethol ac roedd yn wes­t­ai annis­g­wyl i Chris Evans gyfweld â hi yn fyw ar ei raglen Sioe Frecwast ar Radio 2 ychy­dig ddi­wrn­odau cyn dig­wyd­di­ad Dydd Sul Fferm Agored LEAF. Ac nid hyn­ny yw ei hunig wei­th­gar­wch addys­gol cyhoed­dus! Mae wedi bod yn gysylltiedig ag ymgyrch hefyd i fynd â phrofi­adau a nege­seuon ffermio i blant ysgol dina­soedd, gan gyn­nwys ymweli­ad ag ysgol canol dinas yn Llundain a fu’n eit­em ar y newyd­dion cenedlaethol! 

Back to case studies

Sign up to our mailing list(s)

You are now subscribed!

You are signed up to the mailing list(s) you selected.

If you no longer wish to receive emails from us, every email we send contains a link at the bottom allowing you to unsubscribe with one click. Privacy Policy.

Already have an account?

If you are already registered on this site, or you have an existing myLEAF account, then please log in below.

To register or edit your Open Farm Sunday event you will need an account. Privacy Policy.

Log in

Forgot password?

Don't have an account?

Not to worry, you can create an account by clicking the button below. Privacy Policy.

Create Account

Create an account

Creating an account is quick and easy. Simply enter your details below and we'll send you a username and password by email straight away.

To register or edit your LEAF Open Farm Sunday event you will need an account.

Your new account details will log you into both Open Farm Sunday and myLEAF. Privacy Policy.

Back to login

Account creation complete

Please check your email for a message containing your new username and password.

You can use these details to log into both Open Farm Sunday and myLEAF. Privacy Policy.

Once logged in to myLEAF for the first time, it is advisable to change your password to something memorable via the 'My Profile' page.

Back to login

Forgot password

Back to login

Forgot password

Details of your account have been sent to your email address.